يكى از رسولان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بست . او حارث بن عميرازدى بود كه نامهء پيامبر را براى حاكم بصرى مىبرد . شرحبيل دستور داد تا وى را بند كرده و گردنش را زدند . اين تنها رسول پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بود كه به شهادت رسيد . پس از آن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمان داد تا سپاهى فراهم آمده بدان سوى حركت كند . به دنبال اين اقدام ، سه هزار نفر از مسلمانان در « جرف » مدينه ، لشكرگاه زده آمادهء اعزام شدند . « 1 » ابن اسحاق سخنى دربارهء علت برپايى غزوهء موته نياورده ، والبته در « مغازى » ، كتاب واقدى در همه جا جزئيات بيشترى به دست داده است . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سه تن را به اميرى سپاه گماشت ، بطورى كه اگر هر كدام به شهادت رسيدند ديگرى به جاى او عهده‌دار فرماندهى شود . اين سه تن عبارت بودند از : جعفربن ابى طالب عليه السلام ، زيد بن حارثه و عبد الله بن رواحه . در اين كه آيا فرماندهء اول جعفر بود يا زيد اختلاف شده است . كتب سيرهء اهل سنت زيد بن حارثه را مقدم داشته‌اند ، اما شيعه بر اين باور بوده است كه جعفر فرماندهى نخست سپاه مزبور بر عهده داشته است . « 2 » ابن ابى الحديد با اشاره به عقيدهء شيعه مىگويد : او در اشعارى كه ابن اسحاق آورده شواهدى بر عقيدهء شيعه يافته است . « 3 » يعقوبى نيز ابتدا گفته است كه جعفر فرمانده اول بوده ، پس از آن به قول ديگر نيز اشاره كرده است . « 4 » استاد ما علامهء مرتضى ضمن مقالى كوتاه شواهدى كه دربارهء تقدم جعفر بر زيد بوده آورده‌اند . از جمله آنها روايت امام صادق عليه السلام است . « 5 » در نقلى از كتاب ابن سعد ، يكى از شاهدان گفته است كه نخست جعفر سلاح برگرفته و جنگيد تا به شهادت رسيد ، پس از آن زيد . « 6 » از نظر تاريخى شعر حسان بن ثابت كه ابن ابى الحديد به آن اشاره كرده ، شاهد اين نظريه است : فلا يبعدن الله قتلى تتابعوا * منهم ذوالجناحين جعفر و زيد و عبد الله حيث تتابعوا * جميعاً و اصحاب المنيّة تخطر « 7 » در اشعار كعب بن مالك و شاعر ديگرى كه خود در موته بوده ، از جعفر پيش از زيد ياد شده است . « 8 » سپاه موته در جمادى الاولى سال هشتم هجرى با بدرقهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 2 ، ص 756 - 755 ، طبقات الكبرى ، ج 2 ، 128 ؛ امتاع الاسماع ، ج 1 ، ص 345 ( 2 ) . المبعث و المغازى ، ابان بن عثمان احمر ، صص 92 - 94 ( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 15 ، ص 62 ( 4 ) . تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ، ص 65 ( 5 ) . بحارالانوار ، ج 21 ، ص 55 ؛ دراسات و بحوث فى التاريخ و الاسلام ، ج 2 ، ص 240 ، ( طبع جديد ) ( 6 ) . طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 130 ( 7 ) . السيرة النبوية ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 384 ( 8 ) . همان ، ص 388 ، و نك : دراسات ، ج 2 ، ص 242